Jaarverslag 2020 gemeenteraad Vijfheerenlanden

In het 2019 werd kennisgemaakt, geleerd, geharmoniseerd en gedebatteerd. Voorstellen werden gewikt en gewogen, soms aangepast en vervolgens aangenomen of juist verworpen.

Het ligt voor de hand om hier te schrijven dat we terugkijken op een moeilijk en voor sommige mensen verdrietig jaar. Ondanks het feit dat dat absoluut zo is, dekt dat niet de hele lading van het jaar dat achter ons ligt.

Voorwoord

Dat jaar begon heel normaal. Op 28 januari vond er een heus toolboxfestival plaats. Een boeiende avond met een vrolijke knipoog naar zomerse festivals werden de raads- en commissieleden bijgepraat over de grote mogelijkheden van hun gereedschapskist. Nog geen twee maanden later was alles anders en zochten we met elkaar naar alternatieve mogelijkheden om de democratie ondanks de coronacrisis doorgang te laten vinden. Via de digitale weg zijn we daar met elkaar goed in geslaagd.

Daarmee was het jaar 2020 niet alleen een moeilijk jaar, maar ook een heel bijzonder jaar. Vooral omdat we met elkaar de schouders eronder hebben gezet. Waardoor we niet alleen democratische processen door konden laten gaan, maar ook belangrijke stappen in de ontwikkeling van de gemeenteraad konden zetten. De auditcommissie kreeg vaste vorm, er is een nieuwe accountant aangesteld, met de installatie van de rekenkamer werd de gereedschapskist van de raad stevig aangevuld, er zijn stappen gezet met het opstellen van een lange termijn agenda en de raad heeft initiatief getoond door vanuit zijn rol nadrukkelijk te sturen op het proces van de strategische visie en de begroting. Dat sturen op de begroting kreeg vorm door een vanuit de raad geïnitieerd debat over de besteding van de Enecogelden. Een debat dat van invloed was op de reguliere bespreking van kadernota en begroting. Ook vermeldingswaardig is de werkgroep RES (Regionale Energiestrategie), waarin leden van alle fracties de raad en het college inhoudelijk adviseerden over het onderwerp energie. Tussendoor werd het kennisniveau van raads- en commissieleden via het interne opleidingsprogramma kennis paRaad bijgespijkerd.

Natuurlijk hebben we elkaars aanwezigheid gemist en hoewel een jaarverslag vooral als een terugblik is bedoeld, kijken we vanaf deze plek heel even richting de toekomst, in de hoop op betere tijden.

Extra debat besteding Enecogelden

Wij vinden het enorm belangrijk dat de gemeenteraad in zijn volksvertegenwoordigende en budgetverantwoordelijk rol ook financieel sturing geeft aan de ontwikkeling van de nog jonge gemeente Vijfheerenlanden.

Joop van Montfoort PvdA, initiatiefnemer extra debat

Auditcommissie

In het jaar 2020 speelde de auditcommissie een belangrijke rol in de aanstelling van de nieuwe accountant. Daarnaast heeft de auditcommissie een belangrijke rol gespeeld in de kwaliteit van de planning en controlcyclus van de gemeente Vijfheerenlanden.

Marieke van der Spek, voorzitter auditcommissie

Werkgroep RES

De werkgroep bestaat uit raadsleden van alle partijen. We hebben afgesproken zonder politiek te bedrijven de raad, het college en de ambtenaren gevraagd en ongevraagd te adviseren op het gebied van de RES. Dit omdat wij het heel belangrijk vinden dat iedereen begrijpt hoe belangrijk dat dit voor ons is.

Teus Meijdam, voorzitter werkgroep RES

Tijdlijn

28 januari: Kennis paRaadsessie: Toolboxfestival (avond waarin samen met raads- en commissieleden geoefend werd met het gebruik van de raadsinstrumenten
6 februari: Eerste raadsvergadering van het jaar 2020
12 februari: Eerste officiële zitting auditcommissie
10 maart: Kennis paRaadsessie dualisme
12 maart: Commissievergadering Algemene Zaken (laatste fysieke vergadering voordat de lockdown begon)
19 maart: Raadsvergadering afgelast omdat er geen quorum aanwezig was, ofwel onvoldoende raadsleden
23 maart: Voorzetting afgelaste raadsvergadering in kleiner gezelschap en zonder publiek
2 april: VHL plein en tevens eerste volledig digitaal afgewerkte raadsbijeenkomst
14 april: Eerste digitaal afgewerkte commissievergadering (Ruimte, Verkeer & Economie)
11 mei: Digitaal hoorcollege gemeentewet (kennis paRaad) door Olaf Schuwer in samenwerking met de raden van de gemeente Molenlanden en Altena
16 juli: Raadsvergadering met installatie van de rekenkamer
22 september: Kennis paRaad integriteit
12 november: Begrotingsraad

Zetelverdeling

CDA (7)
SGP (5)
VHL Lokaal (4)
ChristenUnie (4)
VVD (3)
D66 (3)
PvdA (3)
GroenLinks (1)
Fractie Lokaal Alert (1)

Aantallen vergaderingen/bijeenkomsten

Raadsvergaderingen: 13
Commissie algemene zaken: 8
Commissie Ruimte, verkeer en economie: 16
Commissie Welzijn, Onderwijs en Sport: 7
Agendacommissie: 8
Auditcommissie: 8
VHL-plein: 9

De gereedschapskist

De gemeenteraad heeft drie rollen: kaders stellen, het college controleren en de bevolking vertegenwoordigen. Om kaders te stellen en het college te controleren beschikt de gemeenteraad over een gereedschapskist vol raadsinstrumenten. In het jaar 2020 is de gereedschapskist als volgt gebruikt.

Moties

Een motie is een verzoek van de raad aan het college om iets te doen of na te laten.

Totaal ingediende moties 2020: 13 
Totaal aantal aangenomen moties: 9 
Totaal aantal verworpen moties: 4

Aantal (mee) ingediende moties per partij

VHL Lokaal: 7
CDA: 5
ChristenUnie: 4
D66: 3
SGP: 3
VVD: 2
PvdA: 1
GroenLinks: 1

Amendementen

Een amendement is een voorgestelde wijziging op een voorliggend besluit.

Totaal ingediend amendementen 2020: 13
Totaal aantal aangenomen amendementen: 10
Totaal aantal verworpen amendementen: 3

Aantal (mee) ingediende amendementen per partij

PvdA: 7
CDA: 6
VHL Lokaal: 5
SGP: 4
D66: 4
ChristenUnie: 4
GroenLinks: 2
VVD: 0

Schriftelijke vragen

Een schriftelijke vraag is een vraag die buiten de raadsvergadering aan het college wordt gesteld.

Aantal ingediende schriftelijke vragen 2020: 63

Aantal ingediende schriftelijke vragen per fractie

VHL Lokaal: 26
CDA: 9
SGP: 8
PvdA: 5
VVD: 5
ChristenUnie: 4
D66: 3
GroenLinks: 2

Vragenhalfuur en initiatiefvoorstel

In het jaar 2020 is geen gebruik gemaakt van de raadsinstrumenten vragenhalfuur en initiatiefvoorstel.

Opleidingsprogramma Kennis paRaad

In het jaar 2020 zijn er vijf Kennis paRaadsessies voor raads- en commissieleden georganiseerd. Het merendeel van de sessie is vanwege de coronacrisis digitaal georganiseerd. Een sessie, een werkbezoek aan het provinciehuis Utrecht, is helaas geannuleerd.

Doel kennis paraad:

Raads- en commissieleden

  1. uit te rusten met de voor hun functie benodigde kennis en vaardigheden
  2. uit te dagen na te denken over hun positie ten opzichte van de samenleving, de ambtelijke organisaties en (regionale) samenwerkingsverbanden
  3. bewust te laten zijn van hun interactie met eerdergenoemde partijen

Bijeenkomsten kennis paRaad 220

  • Toolboxfestival:
    • Hoe leer ik nog meer uit iBabs te halen?
    • Welke raadsinstrumenten heb ik tot mijn beschikking?
    • Hoe werkt de lange termijnagenda?
  • Wet dualisering:
    • Wat houdt de wet dualisering in?
    • Wat vinden we bijvoorbeeld van de aanwezigheid van een wethouder bij de fractievergadering?
  • Wettelijke achtergrond raadslidmaatschap (samen met gemeenteraden Molenlanden en Altena):
    • Wat is nu eigenlijk de wettelijke basis van het raadslidmaatschap?
  • Integriteit:
    • Hoe willen we ons met elkaar gedragen?
    • Wat mag wel? Wat mag niet?
    • Hoe helder is dat onderscheid?
  • De participerende raad:
    • Hoe en waarom willen we als raad participeren?
    • Wie participeert er eigenlijk en waarin en wanneer?
Ondersteuning van de raad

Griffie

De griffie heeft als primaire taak de raad te ondersteunen bij het uitvoeren van zijn taken. De griffie werkt op basis van de in het griffieplan opgenomen missie en visie. Deze luiden als volgt:

Speerpunten griffie 2020

  1. Participatie
  2. Lange Termijn Agenda
  3. Samenspel organisatie/college/raad
  4. Grip op GR-en /positie binnen U10 10

Vanuit de griffie is hard gewerkt aan deze speerpunten. Deze kunnen echter nog niet worden afgevinkt als afgerond. De reden hiervan is dat het hier gaat om speerpunten gaat die eigenlijk nooit zijn afgerond. Met andere woorden: het zijn doorlopende processen.

Zichtbaarheid van de raad

Naast de zichtbaarheid van de raad op de website van de gemeente Vijfheerenlanden en de zichtbaarheid op sociale media is er afgelopen jaar een start gemaakt met de rubriek ‘Het debat op blad’. In deze rubriek reageren fracties op een politieke stelling die bij toerbeurt wordt geformuleerd door een van de fracties. De debatten op blad in het jaar 2020 gingen over: grondpolitiek (CDA), gemeentehuis (VHL Lokaal).

Lichtpunten vanuit de fracties

PvdA

In het afgelopen jaar hebben wij als PvdA fractie sterk gevoeld dat we als bestuur van de gemeente Vijfheerenlanden, ondanks onze verschillende kleuren en achtergronden, echt bezig zijn om deze gemeente met elkaar op te bouwen.

Dat leidde onder meer tot een gezamenlijk initiatief om de strategische visie op te pakken en tot de oprichting van een zelfstandige rekenkamer.

Ondanks corona, en ondanks het feit dat we elkaar veel minder fysiek konden ontmoeten, hebben we met elkaar de democratie draaiende gehouden.

Veel zaken zijn besproken, op een respectvolle, maar tegelijkertijd ook kritische manier. Daarbij hebben wij ons als PvdA vol overgave gericht op het steunen van inwoners die het, los van de coronacrisis toch al moeilijk hebben om meer bestaanszekerheid te creëren. Die leidde onder meer tot een armoedeplan en de startnotitie LHBTI.

SGP

Als SGP fractie kijken we terug op een bijzonder jaar. Natuurlijk vanwege de coronacrisis die een enorme impact had, ook op het werk van de raad. Maar het was ook inhoudelijk een bijzonder jaar. Zo bogen wij ons als raad over een testbaan voor vliegende auto’s, namen we besluiten over de renovatie van het Reilinghplein in Leerdam, is er hard gewerkt aan (duurzame) onderwijshuisvesting in Hoef en Haag en Ameide en is de bouw van het nieuwe dorpshuis ‘De Schakel’ in Leerbroek bijna afgerond.

Tussendoor hebben we veel harmonisatievoorstellen behandeld en afgerond. Dit allemaal om de gemeente Vijfheerenlanden in alle opzichten een gemeente te laten zijn.

Dat het jaar anders liep dan gepland, is duidelijk. Maar vanuit het principe ‘niet klagen, maar dragen’ hebben we er met elkaar de schouders onder gezet. Uiteindelijk heeft dat ertoe geleid dat we terug kunnen kijken op een enerverend jaar.

VVD

In dit jaarverslag kijken we terug op een bijzonder jaar. Een jaar waarin veel mensen geconfronteerd werden met grote veranderingen, met ziekte, verlies en met onzekerheid. Met een schok kwamen we in maart in een nieuwe wereld. Een wereld met onzekerheden maar ook een wereld van klaar staan voor elkaar. Als VVD spreken wij nadrukkelijk onze waardering uit voor mensen die zich inspannen voor een ander.

Ondank, of misschien wel dankzij, alle moeilijkheden, is in het afgelopen jaar duidelijk geworden dat onze maatschappij een enorme veerkracht bezit en dat we meer waardering hebben gekregen voor mensen die zich voor een ander inzetten. Ondanks de fysieke afstand zijn we dichter bij elkaar gekomen dan voorheen. Afgelopen jaar maakte ons duidelijk dat we veel aankunnen met elkaar. Dat we er met elkaar weer bovenop kunnen komen. Voor ons als VVD fractie vormde dat besef een lichtpunt in dit bijzondere jaar.

CDA

Als CDA hebben we in het afgelopen jaar op veel thema’s een stempel kunnen drukken. Op het gebied van inwonersinitiatieven, woningbouw, vrijwilligers, kerken(visie), het sociaal domein en duurzaamheid hebben we vanuit verschillende rollen (initiatiefnemer, aanjager, participant) en met wisselende partijen (binnen en buiten de raad) mooie dingen in gang gezet.

Het is fijn dat we dit ondanks alle coronabeperkingen konden realiseren.

ChristenUnie

Lang geleden schreef de profeet Jeremia: ‘Zet je in voor de bloei van de stad waarin je woont!’ Een opdracht die we als ChristenUniefractie ook in 2020 met vreugde en inzet hebben uitgevoerd. De omstandigheden waren bijzonder en uitdagend. Ondanks dat is er heel wat werk verricht. Daarbij hebben we ons laten leiden door de Bijbel en geloven we dat de keuzes die we gemaakt hebben bijdragen aan het welzijn van de inwoners van de gemeente Vijfheerenlanden.

Een greep uit deze keuzes: we gaven vorm aan de zorg voor elkaar met de Sociaal Maatschappelijke Agenda. Met inzet van het versimpelteam stonden we voor een rechtvaardige, begrijpelijk communicerende overheid die luistert naar haar inwoners. We kozen voor een duurzame economie die zorgvuldig omgaat met Gods schepping. We verbonden mensen door te zorgen voor goede ontmoetingsmogelijkheden. Verder maakten we werk van goede onderwijs- en sportaccommodaties onder meer door de bouw van nieuwe scholen en sportcomplexen. Tenslotte kozen we met de invoering van een onafhankelijke rekenkamer voor externe controle.

We zijn dankbaar dat we al onze besluiten op een constructieve manier, samen met onze collega-raadsleden en het College van Burgemeester en Wethouders, hebben kunnen nemen. Het is fijn dat we in dit bijzondere jaar vorm hebben kunnen geven aan het democratisch proces.

VHL Lokaal

2020 was een jaar vol verrassingen. Amper bijgekomen van de onstuimige jaarwisseling, kregen we te maken met een taaiere tegenstander: Corona. Binnen blijven, kapjes voor, digitaal vergaderen. De ene verrassing was nog niet verwerkt of de andere stond alweer klaar. Eenzaamheid werd een belangrijk gegeven; hier moesten we samen tegen vechten. Tegelijkertijd kregen andere, goede vormen van samenwerking plots gestalte. Vormen die wij als verrassende lichtpuntjes hebben ervaren.

Als raadslid konden we functioneren, wellicht niet op de manier zoals we gewend waren, maar toch lukte het. Financieel was de opbrengst van de verkoop van de Eneco aandelen een lichtpunt. We kregen heel verlichte plannen, maar het einde van 2020 had met de uitspraak in de Niemanszaak een donkere verrassing in petto. Een verrassing die veel lichtpuntjes overschaduwde.

Zo verlieten we met een flakkerend kaarsje het jaar 2020. Een kleine vlam, maar nog altijd een lichtpunt. In de komende tijd moeten we laten zien dat we als raad en college van de gemeente Vijfheerenlanden het vuur weer op kunnen wakkeren. Op weg naar de toekomst, waarin we inventief en doordacht plannen moeten maken en uitdenken. Plannen waarbij het belang van onze inwoners voorop staat.

GroenLinks

Voor GroenLinks Vijfheerenlanden was 2020 het tweede jaar in haar bestaan. Het is een vreemd jaar geworden. De Covid-crisis heeft ook in onze gemeente hard om zich heen geslagen. Veel inwoners hebben dierbaren verloren. Dat legt een zwarte schaduw over het werk dat je als raad voor de gemeenschap doet. Aan het eind van het jaar kwam daar de uitspraak in de Niemans-zaak bij. Een flinke tegenvaller.

Gelukkig zijn er ook nog positieve zaken te benoemen. Zo hebben wij de onderlinge verhoudingen binnen de raad als erg goed ervaren. Ondanks dat er (soms grote) verschillen zijn in de manier waarop we naar de inhoud kijken, is iedereen bereid naar de ander te luisteren. Op persoonlijk vlak is er een wederzijds respect. En dat is belangrijk om samen uit te vinden wat het beste is voor onze gemeente en haar inwoners. Voor GroenLinks is het niet altijd makkelijk om met één raadslid het verschil te maken. Maar we merken wel dat ook naar onze inbreng wordt geluisterd. Soms geeft dat direct resultaat. Maar regelmatig is het ook vooral een kwestie van het onderwerp voor het eerst op de agenda te krijgen, een eerste stap in processen die om een lange adem vragen.

We zien uit naar het nieuwe jaar en hopen dat we veel van de ellende van afgelopen jaar achter ons gaan laten.

D66

Laten we vooropstellen dat we 2020 niet bepaald zullen missen. Het is achteraf niet gemakkelijk om tussen corona en – als klap op de vuurpijl – de claim in de zaak Niemans lichtpuntjes te ontwaren. Ondanks dat hebben wij gedurende het jaar tal van zaken als positief ervaren. De mooie programmabegroting bijvoorbeeld, waar alle partijen een stempel op konden drukken. De constructieve sfeer in de raad. Een hardwerkend college en een nieuwe, bevlogen burgemeester. 2021 zal vooral in het teken staan van herstel. Samen optrekken om van Vijfheerenlanden een succes te maken. Op basis van afgelopen jaar hebben wij er alle vertrouwen in dat dat gaat lukken.

Lokaal Alert

Het jaar 2020 was een moeilijk en soms ook eenzaam jaar. Als eenmansfractie heb ik dat in de afgelopen periode heel sterk ervaren. Ondanks dat is het niet enkel kommer en kwel geweest. Als raad hebben we meer gedaan dan enkel en alleen op de winkel passen. Er is veel in gang gezet en afgerond. Persoonlijk denk ik daarbij aan de rol die ik samen met een paar ander raadsleden voor verschillende inwoners heb mogen vervullen in kwesties over huisvesting en vergunningen. Wat ik ook niet onvermeld wil laten is de onderlinge solidariteit die ik ervaren heb in onze raad. Dat bleek wel toen ik vanwege gezondheidsredenen niet aanwezig kon zijn bij het kleine aantal fysieke vergadering en Hanneke van der Leun, van de VVD volkomen spontaan aanbood het woordvoerderschap van Lokaal Alert over te nemen in de vergadering. Dat gebaar heeft mij positief geraakt en onderstreept dat we samen gemeenteraad zijn.

Lokaal Alert heeft als slogan “Samenwerken doe je Samen” Fijn dat dat door mijn collega’s wordt onderstreept in woord en daad.