Jaarverslag 2019 gemeenteraad Vijfheerenlanden

In het 2019 werd kennisgemaakt, geleerd, geharmoniseerd en gedebatteerd. Voorstellen werden gewikt en gewogen, soms aangepast en vervolgens aangenomen of juist verworpen.

Op 2 januari 2019 werd de eerste raad van de nieuwe gemeente Vijfheerenlanden geïnstalleerd. In het jaar dat volgde werd kennisgemaakt, geleerd, geharmoniseerd en gedebatteerd. Voorstellen werden gewikt en gewogen, soms aangepast en vervolgens aangenomen of juist verworpen.

Kortom, in het jaar 2019 bouwde de raad van de gemeente Vijfheerenlanden op een democratische en respectvolle manier aan hun nieuwe gemeente.

Er waren dieptepunten, zoals de aanslag in Utrecht, en er waren hoogtepunten, zoals de benoeming van de eerste kroonbenoemde burgemeester van de gemeente Vijfheerenlanden, Sjors Fröhlich.

Nu dat eerste jaar van de gemeente Vijfheerenlanden achter ons ligt, is het tijd om terug te blikken. Een terugblik op een jaar dat met de ingrijpende gebeurtenissen van dit moment in de schaduw van de actualiteit dreigt te verdwijnen. Dat zou echter niet terecht zijn. Het jaar 2019 was immers een bijzonder jaar. Een jaar dat de basis vormt van de gemeente die wij (juist) nu voor onze inwoners kunnen en moeten zijn. 

Tijdlijn

1 januari 2019: Gemeente Vijfheerenlanden is een feit
2 januari 2019: Eerste vergadering raad van de gemeente Vijfheerenlanden met installatie raads- en commissieleden/Benoeming college
9 januari 2019: Raadsvergadering: debat coalitie-akkoord
19 januari 2019: Bustour met raad en college door de gemeente Vijfheerenlanden
7 mei: Kennis paRaad Integriteit
16 mei: Raadsvergadering: vaststelling en overhandiging profielschets
18 juli: Raadsvergadering (vaststellen kadernota) 
20 juli: Raadsuitje (koekjes bakken in de Prenter)
3 oktober: Raadsvergadering (initiatief voorstel jeugdlintje)
9 oktober: Bijzondere raadsvergadering voordracht nieuwe burgemeester
7 november: Raadsvergadering Begroting
14 november: Buitengewone Raadsvergadering installatie burgemeester Fröhlich
17 december: Kennis paRaad Grip op GR-en

Zetelverdeling

CDA (7)
SGP (5)
VHL Lokaal (4)
ChristenUnie (4)
VVD (3)
D66 (3)
PvdA (3)
GroenLinks (1)
Fractie Lokaal Alert (1)

Aantallen vergaderingen/bijeenkomsten

Raadsvergaderingen: 20 
Commissie algemene zaken: 7
Commissie Ruimte, verkeer en economie: 8
Commissie Welzijn, Onderwijs en Sport: 6
Agendacommissie: 11
Pre-auditcommissie: 1
VHL-plein: 9

De gereedschapskist

De gemeenteraad heeft drie rollen: kaders stellen, het college controleren en de bevolking vertegenwoordigen. Om kaders te stellen en het college te controleren beschikt de gemeenteraad over een gereedschapskist vol raadsinstrumenten. In het jaar 2019 is de gereedschapskist als volgt gebruikt.

Moties

Een motie is een verzoek van de raad aan het college om iets te doen of na te laten.
Totaal ingediende moties 2019: 34
Totaal aantal aangenomen moties: 20
Totaal aantal verworpen moties: 14

Aantal (mee) ingediende moties per partij

VHL Lokaal: 15
D66: 15
VVD: 10
SGP: 9
PvdA: 9
CDA: 8
GroenLinks: 8
ChristenUnie: 7

Amendementen

Een amendement is een voorgestelde wijziging op een voorliggend besluit. 
Totaal ingediend amendementen 2019: 20
Totaal aantal aangenomen amendementen: 13
Totaal aantal verworpen amendementen: 7

Aantal (mee) ingediende amendementen per partij

VHL Lokaal: 9
CDA: 6
D66: 5
PvdA: 5
VVD: 5
GroenLinks: 5
SGP: 5
ChristenUnie: 4

Initiatiefvoorstel: zie ook uitgelichte besluiten

Een initiatiefvoorstel is een voorstel van één of meerdere raadsfracties voor nieuw beleid, aanpassing van kaders of een verordening.
Totaal ingediende initiatiefvoorstellen 2019: 1
Aangenomen initiatiefvoorstellen 2019: 1

Schriftelijke vragen

Een schriftelijke vraag is een vraag die buiten de raadsvergadering aan het college wordt gesteld
Aantal ingediende schriftelijke vragen 2019: 62 

Aantal ingediende schriftelijke vragen per fractie

VHL Lokaal: 24
CDA: 13
SGP: 8
PvdA: 7
ChristenUnie: 5
D66: 3
GroenLinks: 1
VVD: 1

Vragenhalfuur

Voorafgaand aan de raadsvergadering bestaat er de mogelijkheid om vragen te stellen aan het college.

Aantal vragenhalfuren 2019: 2

Opleidingsprogramma Kennis paRaad

In het jaar 2019 zijn er zeven Kennis paRaadsessies voor raads- en commissieleden georganiseerd. Kennis paRaad is het interne opleidingstraject dat door de griffie is opgezet.

Doel kennis paraad:        

Raads- en commissieleden 

  1. uit te rusten met de voor hun functie benodigde kennis en vaardigheden
  2. uit te dagen na te denken over hun positie ten opzichte van de samenleving, de ambtelijke organisaties en (regionale) samenwerkingsverbanden
  3. bewust te laten zijn van hun interactie met eerdergenoemde partijen

Bijeenkomsten kennis paRaad 2019

  • Korte inleiding op de volgende onderwerpen:
    • Informatisering
    • Waar staat je gemeente?
    • Wijk en kerngericht werken.
  • De Rekenkamer en de auditcommissie
  • Integriteit
  • Sessie wijk- en kerngericht werken
  • Sturen op regionale samenwerking
  • Bewust omgaan met sociale media
  • Sturen op regionale samenwerking
Ondersteuning van de raad

Griffie

De griffie heeft als primaire taak de raad te ondersteunen bij het uitvoeren van zijn taken. De griffie werkt op basis van de in het griffieplan opgenomen missie en visie. Deze luiden als volgt:

Missie

De griffie wil faciliteren, inspireren en verbinden. 

Visie

De griffie wil de raad in zijn kracht zetten. Dat betekent dat de ambities van de griffie ten dienste staan van de ambities en draagkracht van de raad. Wat echter niet wil zeggen dat de ambitie van de griffie die van de raad niet mag overstijgen. In dat geval kan onze griffie een stimulerend invloed proberen uit te oefenen op het vergroten van de ambitie van de raad of individuele raadsleden. Het is echter altijd aan de gemeenteraad of deze ambitie wordt overgenomen.

Speerpunten griffie 2019

  1. Op weg helpen gemeenteraad/raadsfracties/raads- en commissieleden: klaar
  2. Basis op orde: klaar
  3. Meer zichtbaar zijn zowel intern als extern: doorlopend proces
  4. Raad en 16 kernen: participatie en communicatie: doorlopend proces
  5. Raadsagenda: sturing op positie raad in majeure dossiers: doorlopend proces
  6. Een nieuwe burgemeester voor Vijfheerenlanden: klaar

 

Terugblik vanuit de fracties

 

PvdA

Wij hebben het eerste jaar van Vijfheerenlanden als zeer positief ervaren. De samenwerking en de sfeer, onderling, tussen raad en college en met de griffie, is buitengewoon goed. Wij zijn er trots op dat wij de voorzitter van de vertrouwenscommissie (wervingscommissie nieuwe burgemeester) hebben mogen leveren. Dat was een boeiend, leerzaam en spannend proces.

Er zijn ook zaken waaraan we moesten wennen. Daarbij denken we vooral aan het gekozen vergaderstelsel van de raad. De raad vergadert op basis van het BOB model. BOB staat voor Beeldvorming, Oordeelsvorming en Besluitvorming.

In de praktijk leverde dat een andere manier van vergaderen op. Meer debat en minder vragen stellen aan het college. Daar moesten we het meest aan wennen, maar inmiddels ervaren wij het debat als het leukste deel uit de vergadercyclus. Vooral omdat het inzicht geeft in hoe andere partijen over bepaalde vraagstukken denken.

SGP

De SGP kijkt terug op een jaar vol harmonisering en tal van andere zaken die de nieuwe gemeente moeten vormgeven. Er zijn stappen gezet in de goede richting. Tegelijk moet er nog veel gebeuren.

De SGP constateert dat de gemeente door een minder rechts college wordt bestuurd dan we gehoopt hadden en in enkele gevallen gewend waren. Tegelijkertijd zien we ook dat er goed wordt samengewerkt en dat er sprake is van een goede onderlinge sfeer. 

Het leeuwendeel van de besluitvorming vindt plaats in de commissievergaderingen. Daardoor staan de raadsvergaderingen vooral in het teken van het met moties en amendementen schaven aan de voorstellen die ter bespreking aan de raad worden voorgelegd.

Er wordt hard gewerkt en er is veel gedaan om onze gemeente “op de kaart” te zetten. Op diverse manieren overigens. Zo is er aandacht geweest voor een vliegende auto en een nieuwe aanspreekvorm. Of al die aandacht positief is zal blijken.

Onze nieuwe burgemeester is voortvarend van start gegaan en heeft niet direct een rustige start gehad. We denken aan de toestanden in Vianen rondom de arrestatie van een veel gezochte crimineel, een aantal flinke branden, de bewogen jaarwisseling en de coronacrisis.

De SGP wenst onze gemeente en ons gemeentebestuur veel wijsheid toe.

VVD

De aanloop naar de nieuwe gemeente Vijfheerenlanden nam een aantal jaar in beslag. Door die lange aanloop verliep de overgang van 3 losse gemeenten naar de gemeente Vijfheerenlanden echter relatief soepel. 

Als VVD kijken we terug op een fijne samenwerking met alle partijen in deze raad. We maakten bijzondere raadsvergaderingen mee zoals de vergadering na de aanslag in Utrecht, waarbij een inwoonster van onze Gemeente werd getroffen. We hebben onze “eigen” burgemeester gezocht en gevonden. Een inwoner van onze gemeente bovendien waarmee de betekenis van “eigen” meerdere lagen kreeg. Als raad met ervaringen in “kleinere gemeente” hebben we kunnen ervaren hoe het is om een grotere gemeente te besturen. Belangrijkste conclusie voor ons is dat de afstand tussen raad en inwoners niet groter geworden. Wij zijn nog steeds net zo benaderbaar als daarvoor.

Een aantal weken geleden hadden we volmondig beweerd dat 2019 een bijzonder jaar was. En dat is het nog steeds. De coronacrisis heeft echter al het voorgaande in een ander perspectief geplaatst. Dat neemt niet weg hoe belangrijk het afgelopen jaar was om de basis te creëren van waaruit deze crisis het hoofd kan worden geboden.  

CDA

Het eerste jaar van de gemeenteraad Vijfheerenlanden stond voor het CDA in het teken van de basis op orde. Dat betrof niet alleen de vele harmonisatiestukken die op de raadstafel verschenen, maar ook de CDA-fractie zelf. Met elkaar dachten we na over wat we eigenlijk willen bereiken als CDA fractie. We formuleerden persoonlijke doelen en fractiedoelen. 

En hoe krijgen we in een fractie met zeven leden alle neuzen dezelfde kant op? Ook over onze rol in de raad dachten we na. Hoe gaan we in deze nieuwe raad met elkaar om? Hoe werkt het vergaderstelsel en hoe kunnen we onze stem daarin laten horen? 

Het was zoeken en dat zal voorlopig nog wel zo zijn. 

Het CDA is er trots op dat we het budget voor inwonersinitiatieven in stand hebben kunnen houden en dat inwoners het budget weten te vinden. Verder is het goed dat er een sluitende begroting is, hoewel wij ons wel zorgen maken over de toekomst. We vinden het jammer dat de focus op woningbouw in (vooral) de kleine kernen niet verder is geconcretiseerd. 

Kortom, genoeg uitdagingen om de komende jaren nog mee aan de slag te gaan!

ChristenUnie

De fractie van de ChristenUnie heeft 2019 toch wel als een bijzonder jaar ervaren. Een nieuwe gemeente en een nieuwe fractie is spannend. Aanvankelijk was het even zoeken naar wie doet wat, maar langzamerhand groeide iedereen in zijn rol. Terugkijkend kunnen we zeggen dat we op een hele prettige manier samenwerken. 

In de coalitie was het ook even wennen, maar de plannen voor de jaren 2019-2022 zijn keurig opgeschreven in het collegeprogramma “ Nieuwe gemeente, nieuwe kansen”. De speerpunten van de ChristenUnie zijn daarin goed verwerkt en het is voor ons belangrijk dat er een aanvang gemaakt is met onder meer het versimpelteam en het wijk- en buurtgericht werken. Ook het Sociaal Domein houden we heel goed in de gaten. De winkelopenstelling op zondag was voor ons wel even slikken en een test voor de samenwerking in de raad. 

In 2019 stond het vertrouwen in de politiek en de overheid onder druk. Daarom willen we goed luisteren naar en samenwerken met burgers en met andere partijen. Gelukkig is de sfeer in de raad goed en is er en wordt er constructief gewerkt aan een mooie gemeente met een enthousiaste burgemeester en een griffie die enthousiasmeert en kundig 

VHL Lokaal

Terug kijken en commentaar leveren, hoe makkelijk is dat. 

Terug kijken en hand in eigen boezem steken, dat vergt moed.

Terug kijken  en zeggen: we hebben ons best gedaan, we hebben dingen bereikt, hebben zelfs op belangrijke zaken goed samen gewerkt omdat we dat deden voor onze inwoners, dan mag je een jezelf een pluimpje geven en meteen erbij denken: doen we volgend jaar beter.

GroenLinks

GroenLinks begon in 2019 als nieuwkomer aan haar eerste jaar in de raad van de gemeente Vijfheerenlanden. Onze nog grotendeels onervaren fractie kon daarbij gelukkig rekenen op de steun van twee ervaren oudgedienden. 

We kijken met plezier en tevredenheid terug op dit eerste jaar. GroenLinks heeft een fris en positief geluid aan de raad toegevoegd. Onze inbreng wordt gewaardeerd. Dat merken we aan de reacties die wij krijgen van collega raadsleden, van het college van B&W en (belangrijker nog) van de inwoners van de gemeente Vijfheerenlanden. Voor een kleine fractie als die van GroenLinks is het niet altijd makkelijk om je overal goed op in te lezen. Maar het begin is er. En daar kunnen we de komende jaren op voortbouwen. 

Terugkijkend willen we ook stilstaan bij een verdrietige gebeurtenis. Helaas ontviel één van de oudgedienden ons al snel. Met het heengaan van onze partijgenoot Nico Gros, begin 2019, verdween niet alleen een gewaardeerde vriend en collega van ons, maar verloor Leerdam en de gemeente Vijfheerenlanden ook een markante en gedreven persoonlijkheid.

D66

D66 kijkt tevreden terug op het politieke jaar 2019 van de jonge gemeente Vijfheerenlanden. Er ligt een mooi coalitieakkoord, er is een bevlogen college en een bont gezelschap raadsleden. Bovendien heerst er een goede sfeer in de raad, gedragen door een positieve en constructieve grondhouding van alle partijen. Discussies zijn soms fel, maar ontsporen nooit.  

Onze kleine fractie was in alle opzichten ‘nieuw’: drie onervaren raadsleden, onder wie een ‘freshman’ in de rol van fractievoorzitter. We willen echter benadrukken dat deze onervarenheid voordelen had en heeft. Zeker, het heeft even geduurd voordat we onze weg door het politieke doolhof wisten te vinden. En soms verdwalen we nog steeds in de wirwar van informatie en regelingen. Maar ondanks dat lieten wij ons niet leiden door ingesleten patronen. Juist omdat we voortdurend werden geconfronteerd met nieuwe informatie, konden we steeds weer en weloverwogen onze positie bepalen. Daardoor hebben we echt onze stempel op de lokale politiek kunnen drukken.

Natuurlijk valt er nog veel te leren. Dat zal gelukkig ook altijd zo blijven. De steun van ‘onze’ griffie is daarbij onmisbaar, maar dat geldt ook voor de raad en daad van collega-raadsleden. Ondanks de politieke verschillen is iedereen bereid elkaar te helpen: een cruciale voorwaarde om van Vijfheerenlanden een succesvolle gemeente te maken.

Lokaal Alert

Het afgelopen jaar heeft Lokaal Alert raadsvoorstellen uit het college vooral beoordeeld op basis van de maatschappelijke effecten die hieraan verbonden zijn.

Een voorbeeld daarvan is het project rondom de Meelfabriek in Ameide. Ondanks enige commotie over een projectontwikkelaar en commentaar op de ongebruikelijke gang van zaken hebben we dit project gesteund.

We hebben daarbij gekeken naar de maatschappelijke effecten voor de gehele gemeente en niet alleen het maatschappelijk effect voor een kleine lokale gemeenschap. 

Vanuit die visie kon de bouw van een dorpshuis, waar gedurende 40 jaar een forse kapitaalslast voor zal bestaan, onze goedkeuring niet krijgen.

Het afgelopen jaar was vooral gericht op het harmoniseren van bestaand beleid. Openbare orde en veiligheid hebben daarbij onze speciale aandacht; dat mag van Lokaal Alert best wel wat kosten. Daarom hebben we de suggestie gedaan om een proef met een Psycholance te starten. In het verlengde daarvan hebben we een amendering (aanpassing van een voorstel) van ChristenUnie op het integraal veiligheidsplan met betrekking tot de jeugdzorg van harte gesteund.

Tot slot hebben we, middels stille bemiddeling, bijgedragen aan het bestrijden van de huisvestingsproblematiek. Een voorbeeld daarvan is het bevorderen van de doorstroming van ouderen (die daartoe bereid zijn) van hun eengezinswoning naar een kleiner onderkomen.