Gemeente Vijfheerenlanden leent 118 miljoen euro

Vragen en antwoorden over de lening van € 118 miljoen die de gemeente Vijfheerenlanden afsluit.

De gemeenteraad van de gemeente Vijfheerenlanden is akkoord gegaan met het voorstel van het college om een lening van € 118 miljoen af te sluiten. Deze lening heeft een looptijd van 40 jaar tegen een lage rente.

Deze lening is bedoeld voor een aantal zaken:

  • De gemeente heeft veel nieuwe plannen voor haar inwoners, onder andere op het gebied van woningbouw, verkeer, duurzaamheid en sport. Daar is geld voor nodig. Begin december 2020 heeft de rechtbank uitspraak gedaan in een rechtszaak tussen Niemans Beton en de gemeente Vijfheerenlanden. De gemeente Vijfheerenlanden is veroordeeld tot het betalen van € 92 miljoen aan schadevergoeding en kosten. Om de plannen toch door te kunnen laten gaan heeft de gemeenteraad besloten om extra geld te lenen.
  • Er zijn plannen die al zijn goedgekeurd en die uitgevoerd moeten worden, zoals armoedebeleid, de vernieuwing van het rioolstelsel en de bouw van nieuwe scholen. Voor de realisatie van deze plannen wordt het geld van de lening ingezet. Eerder was de gemeente van plan om dat te betalen uit de opbrengst van de verkoop van de Eneco-aandelen. Dit geld is echter ook naar Niemans gegaan.

Doordat de lening een lange looptijd heeft met een lage rente zijn de kosten van de lening de komende jaren voorspelbaar laag. Hierdoor heeft de lening geen gevolgen voor de kosten die inwoners aan de gemeente betalen. Ook blijven voorzieningen als buurthuizen, cultuur, sport en inwonersinitiatieven in stand.

Hieronder leest u de antwoorden op de meest gestelde vragen.

Waarom sluit de gemeente een lening van € 118 miljoen af?

De gemeente sluit deze lening af om de volgende redenen. 

  1. De gemeente heeft veel nieuwe plannen voor woningbouw, verkeer, duurzaamheid en sport. Daar is geld voor nodig. Begin december 2020 heeft de rechtbank uitspraak gedaan in een rechtszaak tussen Niemans Beton en de gemeente Vijfheerenlanden. Deze zaak is de langstlopende in de Nederlandse geschiedenis, namelijk 44 jaar. De gemeente Vijfheerenlanden is veroordeeld tot het betalen van € 92 miljoen aan schadevergoeding en kosten. Om de plannen toch door te kunnen laten gaan heeft de gemeenteraad besloten om extra geld te lenen.
  2. Er is geld nodig om plannen uit te voeren die al zijn goedgekeurd, zoals armoedebeleid, de vernieuwing van het rioolstelsel en de bouw van nieuwe scholen. De gemeente was van plan om dat te betalen uit de opbrengst van de verkoop van de Eneco-aandelen. Helaas was dat geld ook nodig om Niemans te betalen.
Neemt de gemeente Vijfheerenlanden dit bedrag in één keer op?

Nee, de lening kan in delen worden opgenomen. De gemeente neemt alleen op wat er op dat moment nodig is en betaalt alleen rente over het opgenomen deel. Door steeds een deel van het geld op te nemen op het moment dat dat nodig is, wordt de schuld aan de bank steeds een beetje groter, tot een maximum van € 118 miljoen. Het voordeel hiervan is dat we op deze manier wel van de lage rentestand kunnen profiteren, zonder dat we direct het volledige bedrag aan rente betalen.

Had de gemeente ook leningen moeten afsluiten om de plannen uit te voeren als er geen claim van Niemans was?

Ja, maar dan had de gemeente minder geld hoeven lenen en kon ze de opbrengst van de verkoop van de Eneco-aandelen gebruiken.

Waarom sluit de gemeente oude leningen opnieuw af?

De gemeente heeft de oude leningen opnieuw afgesloten omdat de rente nu heel laag is. Door de leningen opnieuw af te sluiten voor een periode van 40 jaar tegen een hele lage rente, is er de komende jaren zekerheid over de kosten van de leningen. We verlagen dus onze risico’s voor de komende jaren.

De gemeente moet wel een boete betalen omdat ze de leningen eerder aflost maar dan nog is het op de lange termijn voordeliger. De gemeente betaalt de boete in een keer. 

Gaan de tarieven voor de onroerend zaak belasting, rioolreiniging en afvalstoffenheffing straks omhoog?

De tarieven voor de rioolreiniging en afvalstoffenheffing moeten altijd kostendekkend zijn. Dat betekent dat de gemeente alleen de kosten die ze maakt voor deze taken in rekening brengt bij de inwoners en bedrijven.

Het tarief voor de onroerend zaak belasting (OZB) wordt elk jaar door de gemeenteraad vastgesteld. De waarde van uw koopwoning of bedrijfspand bepaalt uiteindelijk hoeveel OZB u betaalt. Het uitgangspunt is dat de kosten van de lening geen invloed hebben op het tarief van de OZB.

Is er nog wel genoeg geld voor de bibliotheek, inwonersinitiatieven, dorpshuizen, cultuur en sport?

Ja, de gemeente heeft genoeg geld om de voorzieningen die er al zijn te kunnen betalen. We vinden het belangrijk dat er in de dorpen en wijken genoeg voorzieningen zijn om fijn te kunnen wonen.

Gaat de gemeente failliet als ze de lening niet terug kan betalen?

Een gemeente kan niet failliet gaan. Als een gemeente niet meer aan haar verplichtingen kan voldoen, dan komt de gemeente onder toezicht van de provincie en krijgt de zogenoemde artikel-12 status. De kans dat dit gebeurt, is niet zo groot omdat de gemeente Vijfheerenlanden onder hele gunstige omstandigheden kan lenen. De kosten van deze lening zijn relatief laag.